Psikoteknik Cezası Ne Kadar, Kime Kesilir, Hangi Madde

Kısa cevap

Psikoteknik raporu olmadan ya da süresi dolmuş raporla ticari araç kullanıldığında 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 26. maddesine göre idari para cezası uygulanır. 2026 yılı için uygulamada çoğunlukla 10.666 TL idari para cezası ile karşılaşılır, hangi tutarın kime yazıldığını ise tutanaktaki madde ve bent gösterir. Bu eksiklik yüzünden araç trafikten men edilmez.

Psikoteknik ceza maddesi hangisi

Zorunluluk ile yaptırım iki ayrı metinde durur. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, yönetmelik kapsamındaki taşıtı süren şoförün beş yılda bir psikoteknik raporu almasını ister. Kamyon, TIR, çekici ve yetki belgesine kayıtlı kamyonet bu kapsamdadır.

Yaptırım 4925 sayılı Kanunun 26. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinden gelir. Aynı bendin andığı 7. maddenin ikinci fıkrası taşımacıya nitelikli şoförle sefere çıkma yükü verir, yönetmeliğin 40. maddesinin 28. fıkrası da yetki belgesi sahibini 34. maddedeki şartları taşıyan şoför çalıştırmakla yükümlü tutar.

7546 sayılı Kanunla 26. maddedeki cezalar alt ve üst sınırlı hâle getirildi. Yönetmeliğin 67/A maddesi cezanın alt sınırdan verilmesini öngörür, sınırlar da her yıl yeniden değerleme oranıyla artar.

Psikoteknik cezası ne kadar, 2026 tutarları

26. maddenin (e) bendi üç cümleden oluşur ve her cümlenin tutarı farklıdır. Yönetmelik, rapor eksikliğinde bu cümlelerden hangisinin uygulanacağını açıkça söylemez. Yaygın okuma ikinci cümledir, çünkü bent taşımacının nitelikli şoför çalıştırma yükümlülüğüne gönderme yapar. Aşağıdaki rakamlar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının 2026 tablosundaki alt sınırlardır.

—Rapor yok ya da süresi dolmuş, (e) bendinin ikinci cümlesi, 2026 yılı için 10.666 TL idari para cezası

—Aynı bendin yolcu taşımacısına yazılan birinci cümlesi, 2026 yılı için 21.333 TL idari para cezası

—Aynı bendin üçüncü cümlesi, 2026 yılı için 6.274 TL idari para cezası

—SRC belgesi olmadan taşıt kullanan şoför, (l) bendi, 2026 yılı için 4.392 TL idari para cezası

—SRC belgesi olmayan şoförü çalıştıran işletici, (l) bendi, 2026 yılı için 10.666 TL idari para cezası

Psikoteknik cezası kime kesilir, şoföre mi firmaya mı

Kanun metni önce firmaya bakar. 26. maddenin (e) bendi taşımacılara hitap eder, yani ilk muhatap yetki belgesinin sahibidir.

Şoför de tamamen dışarıda kalmaz. Yönetmeliğin 34. maddesinin ikinci fıkrası aykırı hareket edenlerden söz ettiği için denetimlerde şoför adına da tutanak düzenlendiği görülür. Raporu dolmuş şoförü sefere çıkaran nakliye firması, hem kendi adına hem şoförü adına tutanak riskini üstlenmiş olur.

Kendi kamyonetiyle yetki belgesi alıp çalışan esnafta bu ayrım anlamını yitirir. Taşımacı da şoför de aynı kişidir.

Denetimde ne sorulur, hangi kayda bakılır

Yol kontrolünde esas alınan, raporun e-Devlet'teki elektronik kaydıdır. Rapor e-imzayla düzenlenir ve e-İmzalı Psikoteknik Değerlendirme Raporları Sorgulama hizmetinde görünür. Cüzdanda taşınan basılı kart tek başına geçerlilik sağlamaz.

Süresi geçmiş rapor, hiç rapor yokmuş gibi değerlendirilir. Bitiş gününden sonra ek süre tanınmaz, yenileme sürecinde olmak da bir istisna oluşturmaz.

Testi tamamlamış olmak da tek başına yetmez. Rapor psikiyatri uzmanının onayıyla tamamlanır ve e-Devlet kaydı ancak bundan sonra görünür.

Rapor yok diye araç bağlanır mı

Bağlanmaz. Ne 4925 sayılı Kanunda ne de Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde psikoteknik eksikliği için trafikten men hükmü vardır, yaptırım idari para cezasıdır.

Limandan konteyner çeken bir çekici düşünün. Şoförün ehliyeti ve SRC belgesi yerinde, yalnız psikoteknik kaydı birkaç ay önce dolmuş. Tutanak düzenlenir, araç otoparka çekilmez ve yük yoluna devam eder.

Aynı kontrolde başka bir eksik çıkarsa o ihlalin kendi yaptırımı ayrıca uygulanır. Taşıt belgesinde kaydı olmayan ya da sigortası bulunmayan araç bu nedenlerle yolda kalabilir, ehliyeti geri alınmış şoföre de araç bırakılmaz.

SRC ve psikoteknik cezası birlikte yazılır mı

Yazılabilir, çünkü ikisi ayrı belgedir ve yönetmelikte ayrı bentlerde aranır. SRC 34. maddenin (a) bendinde, psikoteknik raporu (e) bendinde geçer. İkisi birden eksikse iki ayrı ceza gündeme gelir.

SRC tarafında 2026 yılı için şoföre 4.392 TL, onu çalıştıran işleticiye 10.666 TL idari para cezası yazılır. Psikoteknik eksikliğinin cezası bunun üzerine eklenir.

SRC cezasında kanun bir sınır koyar, aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci ceza verilmez. Bu kural sayılı bentler için geçerlidir ve psikoteknik cezasının dayandığı (e) bendi o bentler arasında yer almaz.

Ceza nasıl önlenir

Cezayı önlemenin yolu bitiş tarihini önceden bilmekten geçer. Şoför için de filo sorumlusu için de adımlar aynıdır.

—e-Devlet'ten rapor tarihine bakın, üzerine beş yıl ekleyip bitiş gününü not edin

—Yenileme randevusunu bitişten en az bir ay önce alın, test 60 ila 90 dakika sürer

—Rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurun, bu süreyi kaçıran kişi 6 ay yeniden teste kabul edilmez

—Onaydan sonra kaydın e-Devlet'te göründüğünü kendiniz kontrol edin

—Filoda her şoför için SRC bitişini, psikoteknik bitişini ve takograf kartı tarihini tek tabloda tutun

—Yenileme için kimlik ve ehliyet fotokopisini yanınıza alın, Kaynarca'daki merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır

Sık sorulanlar

—Raporumun süresi dün doldu, yine ceza yazılır mı? Yazılır, süresi geçmiş rapor denetimde yok sayılır ve ek süre tanınmaz.

—Hususi aracımı kullanıyorum, benden rapor istenir mi? Kendi otomobilini kişisel amaçla süren ve ehliyetine el konulmamış sürücüden yol kontrolünde psikoteknik raporu istenmez.

—Ceza ne kadar sürede ödenir? 4925 sayılı Kanuna göre verilen idari para cezası tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.

—Cezaya nereye itiraz edilir? Kabahatler Kanununun 27. maddesine göre tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur, dosyanıza özgü durumu bir avukatla konuşun.

—Raporum geçerli ama e-Devlet'te görünmüyor, ne yapmalıyım? Raporu düzenleyen merkezden ve İl Sağlık Müdürlüğünden yazılı bilgi isteyin.