Kısa cevap
Araç bir yetki belgesinin taşıt listesine kayıtlıysa gerekir ve direksiyondaki kişi raporunu beş yılda bir yeniler. Hususi kamyonetle kendi ev eşyanızı ya da ticari olmayan bir yükü taşıyorsanız rapor aranmaz. Belirleyici olan aracın boyu değil, ruhsattaki cins ile yapılan iştir.
Ruhsatta kamyonet mi otomobil mi yazıyor
Bu araç sınıfında kuralı aracın markası ya da model adı değil, ruhsatın cins satırı belirler. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 4. maddesine göre kamyonet, izin verilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı aşmayan ve eşya taşımak üzere üretilmiş motorlu taşıttır. Sürücü ve yanındaki koltuklardan başka oturma yeri de bulunan, sürücü bölümü gövdeyle tek parça olan kamyonete panelvan denir.
2918 sayılı Kanunun 3. maddesi ise sürücüyle birlikte en çok 9 oturma yeri olan yolcu taşıtını otomobil sayar. Aynı gövdenin yük sürümü kamyonet ya da panelvan, yolcu sürümü otomobil olarak tescil edilebildiği için birbirine benzeyen iki araç farklı kurala bağlanabilir.
Ehliyet bakımından fark çıkmaz, B sınıfı hem otomobili hem kamyoneti kapsar. Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçen yük taşıtı kamyon sayılır ve C1 sınıfı ister.
Hususi kamyonetle hangi taşımada rapor aranmaz
Yönetmeliğin 2. maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendi, N1 sınıfı kamyonetle taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımaları kapsam dışında bırakır. Taşınırken ev eşyanızı kendi kamyonetinizle götürmeniz bu gruptadır. Bu durumda yetki belgesi de SRC de psikoteknik raporu da sorulmaz.
Sınır, yükün ticari olup olmadığından geçer. Plakanın hususi olması tek başına muafiyet sağlamaz, aynı araçla işyerinizin malını müşteriye götürdüğünüzde tablo değişir.
Hangi işte psikoteknik raporu gerekir
Kapsamdaki taşımayı yapacak kişi ya da firma, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından işine uygun yetki belgesini alır. Araç bu belgelerden birinin taşıt listesine girdiğinde onu süren şoförden beş yılda bir alınan rapor istenir.
K, M ve L belgelerine kayıtlı araçta şoförden SRC 4 de sorulur. Rapor ile SRC ayrı belgelerdir, birinin tamam olması ötekinin eksiğini kapatmaz.
Tek kamyonetli esnaf için SRC istisnası
K2 belgesi için Yönetmeliğin 14. maddesi en az 1 birim taşıt arar ve tek bir kamyonet de birim taşıt sayılır. Bu yüzden dükkânının malını tek aracıyla dağıtan esnaf da kapsama girer.
34. maddenin birinci fıkrası küçük esnafa bir kolaylık tanır. Adına K2 ya da C1 belgesi düzenlenmiş gerçek kişinin taşıt belgesinde yalnız 1 kamyonet varsa ve aracı kendisi sürüyorsa SRC aranmaz. Kolaylık psikoteknik raporunu kapsamaz, belge sahibi kendi aracını kullansa da raporunu yeniler.
Direksiyona bir çalışan geçtiğinde istisna biter. Yanınızda çalışan şoför için hem SRC 4 hem rapor istenir.
Usta ve teknik servis araçlarında sınır nerede
Kombi, klima ya da beyaz eşya servisine giden aracın durumu taşınan eşyaya göre değişir. Yalnız kendi alet çantanızı ve ekipmanınızı götürüyorsanız ortada ticari bir yük bulunmayabilir. Müşteriye sattığınız parçayı ya da ürünü teslim ediyorsanız K2 belgesi gündeme gelir.
Mevzuat bu ayrımı örneklerle çizmez. Tereddüt varsa belge başvurusundan önce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının bölge müdürlüğüne yazılı sormak, sonradan çıkacak tartışmanın önüne geçer.
Kargo mu kurye mi, takvim neden değişiyor
Aynı firmanın paketini taşıyan iki hafif ticari araç farklı takvime bağlı olabilir. M1 ya da M2 belgesine kayıtlı araçta rapor bugünden aranır. P1 ya da P2 kurye belgesinin taşıt listesindeki araçta ise Yönetmeliğin geçici 2. maddesinin on ikinci fıkrası, SRC ve psikoteknik raporunu 1 Ocak 2027’ye kadar aramaz.
Erteleme yalnız motosikleti değil, P belgesine kayıtlı kamyonet ve otomobili de kapsar. Aracınızın hangi belgede olduğunu bilmiyorsanız firmanıza sorun. Rapor beş yıl geçerli olduğundan erken almak süre kaybettirmez, yıl sonundaki yoğunluğa da kalmazsınız.
Denetimde neye bakılır, rapor nasıl alınır
Denetimde basılı kart sorulmaz, e-Devlet’teki kayıt sorgulanır. Rapor yoksa ya da süresi geçmişse Yönetmeliğin 34. maddesinin ikinci fıkrası 4925 sayılı Kanunun 26. maddesindeki idari para cezasına gönderme yapar. Aynı Kanunun 7. maddesi taşımacıya nitelikli şoförü sefere gönderme yükümlülüğü verdiği için eksik rapor firmayı da ilgilendirir.
Hafif ticari araç sürücüsüne ayrı bir sınav uygulanmaz, kamyon ya da otobüs şoförüyle aynı 12 teste girer. Kaynarca’daki merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır, yanınızda kimlik ve ehliyet fotokopisi bulunması yeter.
Testin ardından 45 gün içinde psikiyatri muayenesine gidilir ve kayıt e-Devlet’te bu muayeneden sonra görünür. Hafta içi dağıtımdan çıkamayan sürücü cumartesi gününü seçebilir.
